Post για την παιδεία

Μερικές προτάσεις εσωτερικών αλλαγών για την παιδεία:
(και μικρή απάντηση στο post 14/1/2007 που διάβασα στο http://antvol.blogspot.com/)

Kαι δε λέω ότι ανακάλυψα την αμερική, ούτε ότι βρήκα τη λυδία λίθο που τόσοι άλλοι αγνοούν, απλά θέλω να επαναφέρω τη σκέψη στο πώς βελτιώνεται η παιδεία (για να βοηθηθώ κι εγώ δλδ), γιατί όλη η βαβούρα που ακούγετε στα media είναι απελπιστική.



Για να ξεφύγω κι εγώ για λίγο απ' το ποιος φταίει θα αναφερθώ λίγο στο τι φταίει:

Τι έχουμε?(ως επι το πλείστον για να μην αδικήσω)

-Πελώρια Αμφιθέατρα με κακή ακουστική (που και να θες να παρακολουθήσεις σε αποκάμνουν οι περιβαλλοντικές συνθήκες).
-Τμήματα των 100-300 ατόμων, όπου το χάσμα με τον καθηγητή είναι κατα κυριολεξία 20 μέτρα και στην ουσία αγεφύρωτο, καθώς η επικοινωνία θα έπρεπε να γίνεται με τηλεβόα που να διαθέτει μηχανισμό απόκρουσης χαρτοπόλεμου και antiκομματικαflyer mechanism.
-Κομματικές νεολαίες που κυριαρχούν παντού μοιράζοντας μπακαλίστικες σημειώσεις, οργανώνοντας party και πατρωνάροντας φοιτητές, που εντάσσονται σε συνδικαλιστικές παραφυάδες και γίνονται εν πολλοίς...κομματόσκυλα.
Και ποιανών παρακαλώ τα συμφέροντα υπερασπίζονται αυτοί…των φοιτητών ή του εκάστοτε κόμματος, του οργανωμένου συμφέροντος μιας κοινωνικής μερίδας… που τι σχέση έχει με τους φοιτητές?? τι δουλειά έχουν οι φοιτητές να οργανώνονται σε κόμματα δεν το καταλαβαίνω, ειλικρινά...γιατί θα ήμουν υπέρ ενός ενιαίου φοιτητικού κινήματος που πολιτικοποιείται και διεκδικεί το μέλλον του με ζωντάνια και φρεσκάδα….αλλά έτσι απλά εντάσσονται στο κομματικό παιχνίδι της κυρίως πολιτικής σκηνής. Και να πεις πως έχουν πολιτικό λόγο…πάρτη και σημειώσεις πουλάνε…στις συνελεύσεις πλακώνονται.

-Καθηγητές που είτε δεν έρχονται είτε ωχριούν απέναντι στα προβλήματα. Γρήγορα παραιτούνται από οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής-και τι να κάνουν δηλαδή?- υποκύπτουν στα προβλήματα και οδηγούνται στη συνήθη πρακτική της ήσσονος προσπάθειας και της ευνοιοκρατίας (μια μεγάλη μερίδα, για να μην αδικήσω). Κι εδώ είναι που συμφωνώ απόλυτα ότι το πανεπιστήμιο πρέπει να απαγκιστρωθεί από τη δημόσια διοίκηση, χρειάζεται αληθινή αυτονομία για να ναι αξιοκρατικό.

Επόμενο είναι η επαφή των φοιτητών με το αντικείμενο να είναι απρόσωπη και στείρα, οι αίθουσες να αδειάζουν, η αποστήθιση και το σκονάκι να πηγαίνουν σύννεφο(για την λειτουργία του πανεπιστημίου ως ερευνητικό κέντρο ας μη γελάσουμε καλύτερα).

-Υποχρηματοδότηση?, ή τα λεφτά κάνουν φτερά και τα τσεπώνουν οι διάφοροι μεσάζοντες..? Σίγουρα πάντως μπορούν να δοθούν παραπάνω λεφτά, που πάνε όλοι οι φόροι άραγε?



Τι θέλουμε?
-μια διδασκαλία με μεταδοτική και φοιτητές ξύπνιους(κυριολεκτικά)με τα μυαλά στα κάγκελα κι όχι στον καφέ, το πάρτη της Δ.Α.Π (ενδεικτικά), τις δημόσιες σχέσεις με τους συμφοιτητές-συνδικαλιστές.

Τι χρειαζόμαστε? (μεταξύ άλλων)
-μικρότερα τμήματα όπου υπάρχει επαφή καθηγητή-φοιτητή και γίνεται διάλογος (ανάπτυξη κρίσης, προβληματισμού, περιέργειας, αμφισβήτησης, διαλεκτικής).

Παρένθεση:
Πρέπει να συνδέεσαι με το αντικείμενό σου, να ξέρεις να το διαβάζεις.
Πώς να ενδιαφερθεί κανείς (σ' όποια σχολή και να ναι) για ένα απόμακρο, όσο κι απαιτητικό, αντικείμενο...μόνο αν του δώσεις εσύ πρόσωπο θα το αγαπήσεις ποτέ.
Η μάθηση δεν επιβάλλεται, κατακτάται…αλλά πρώτα πρέπει να έχεις το ανάλογο ενδιαφέρον…ζήλο για το αντικείμενό σου. Μα το ενδιαφέρον καλλιεργείται, δε χαρίζεται.

Παιδεία θα πει διέγερση της περιέργειας, καλλιέργεια ενδιαφερόντων, η επιθυμία του μανθάνειν και του εξετάζειν, η ενθάρρυνση της αμφισβήτησης, η προτροπή προς τη γνώση όχι σαν καταναγκαστική εργασία αποκομιδής, αλλά πρώτα να γεννάται στο μαθητή η απορία, το ερώτημα στο οποίο θα αποζητήσει την απάντηση. Αυτά τα πράγματα θέλουν τρόπο, όχι κόπο.


Η διαφωνία μου στα όσα λέτε βρίσκεται στο ότι πιστεύω πως το σπουδαιότερο στοιχείο για μια υγιή κοινωνία είναι η παιδεία των μελών της…σπουδαιότερη διαδικασία και πολυτιμότερη κοινωνική παροχή η παίδευση και η καλλιέργεια αυτών των μελών.

Με ποιον τρόπο η απελευθέρωση της αγοράς στο πανεπιστήμιο θα βελτιώσει την παρεχόμενη παιδεία (για όλους)…δε λέω ότι τώρα είναι δωρεάν, έχετε απόλυτο δίκιο, λέω όμως να την κάνουμε…Επειδή δηλαδή κάτι δυσλειτουργεί το θεωρούμε και αναγκαίο κακό και το θεσμοποιούμε?, ή μάλλον το αποθεσμοποιούμε, γιατί η εκεί πάει το πράγμα…νομίζετε ότι π.χ στην Αγγλία εκτός από τις φωτεινές πανάκριβες εξαιρέσεις που αναφέρατε, τα υπόλοιπα πανεπιστήμια είναι πολύ καλύτερα απ’ τα δικά μας…σας διαβεβαιώ πως δεν είναι…και όλοι οι Άγγλοι φοιτητές τελειώνουν τις σχολές τους καταχρεωμένοι, με υπέρογκα δάνεια και υποθήκες. Και η εκπαίδευση που παίρνουν είναι πολύ μέτρια… Γιατί να μη βελτιώσουμε το δημόσιο πανεπιστήμιο, και όλες τις βαθμίδες δηλαδή, με όποιες αλλαγές χρειάζονται, και την αναθεώρηση του άρθρου ακόμα, αλλά προς το καλύτερο, προς την πραγματική αυτοδιοίκηση, προς τη σωστή αξιολόγηση -άλλος παρεξηγημένος όρος- προς την αναβάθμιση των κτηρίων, προς την αποκομματικοποιήση των πανεπιστημίων, προς την αποσύνδεση του Λυκείου από το πανεπιστήμιο, προς κατάλυση του καθεστώτος των φροντιστηρίων που οδηγεί στην έκπτωση του Λυκείου και την αλλοίωση του δωρεάν χαρακτήρα της παιδείας.

Γιατί δηλαδή, αν αυτονομηθεί κάθε πανεπιστήμιο και λάβει πραγματική αυτοδιοίκηση κάθε πρυτανική αρχή, που θα είναι αυτεξούσια και θα διορίζει αξιοκρατικά καθηγητές και προσωπικό, γιατί φυσικά θα επιθυμεί την αναβάθμιση του πανεπιστημίου της, και αν κάθε πανεπιστήμιο κρίνεται και αξιολογείται με βάση την ποιότητα της κατάρτισης που προσφέρει, δεν δημιουργείται ο υγιής ανταγωνισμός που όλοι επιθυμούμε, τι χρειάζεται η κατάργηση του δημοσίου δωρεάν χαρακτήρα? Αν σε άλλο σημείο είναι αναγκαία η αναθεώρηση του 16, κυριότερα εκείνη του νόμου-πλαίσιο, να γίνει…αλλά η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων πώς βοηθάει?


Αν βάλουμε αυστηρά ακαδημαϊκά για τη λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων κανένα από τα ιδιωτικά κολλέγια και ιδιωτικές σχολές δε θα λειτουργήσουν.

Απ’ αυτό που λέτε στην παράγραφο 6 του άρθρου προκύπτει ότι πρέπει να ανασκευαστεί ο νόμος-πλαίσιο, όχι το κομμάτι που αναφέρεται σε αμιγώς Συνταγματική ρύθμιση..
Με την παρατήρηση στην παράγραφο 7 συμφωνώ απόλυτα με τη διαφορά ότι η αυτή παρατήρηση ισχύει αντίστοιχα και για πιθανά ‘‘ανώτατα’’ ιδιωτικά παραρτήματα με ελλιπή έλεγχο, κριτήρια και προϋποθέσεις.

Μόνος σας απαντάτε ότι αυτό που χρειαζόμαστε είναι κριτήρια, θεσμικό πλαίσιο, υψηλά standard εποπτείας…και ποιος δίνει τα εχέγγυα για τις ιδιωτικές σχολές στην υπάρχουσα πραγματικότητα. Ποιος μας λέει ότι δεν θα ακολουθήσουν την πεπατημένη?...του ελλιπούς ελέγχου… και εν πάση περιπτώσει τι σχέση έχει το Άρθρο 16. Γιατί είστε τόσο σίγουρος ότι θα έρθει εδώ το Harvard και το Cambridge δηλαδή, θα έρθουν μόνο αν υπάρχει κάποια οικονομική και δεν ξέρω τι άλλη σκοπιμότητα, κάποιο κίνητρο, απ’ την καλή τους την καρδιά θα έρθουν?

Και σημειωτέον ότι και στην Αγγλία-Γαλλία π.χ κρατικά είναι τα πανεπιστήμια και με τέτοια βρισκόμαστε αντιμέτωποι, άσχετα αν διαθέτουν πολύ πιο σύγχρονη και λειτουργική νομοθεσία…καμία χώρα από τις πρότυπες στον τομέα της εκπαίδευσης δεν έχει μη κρατικά πανεπιστήμια.

Και στο εξωτερικό κυμαίνεται η ποιότητα των καθηγητών, αλλά η αξιοκρατία σε μια κοινωνία δεν είναι ζήτημα κρατικού ή ιδιωτικού…είναι ζήτημα της κοινωνίας…κι η Ελλάδα βέβαια εδώ πάσχει…Διαφθορά υπάρχει μόνο στο δημόσιο δηλαδή?… ή και στον ιδιωτικό τομέα, αφού και ο τελευταίος εξαρτάται από τον δημόσιο.

Ως προς τα αυτοβελτιούμενα μονοπώλια:
Στην Αγγλία, δύο παραδείγματα κρατικών μονοπωλίων που υπήρξαν άριστα ήταν το NHS (Εθνικό σύστημα Υγείας) και το σιδηροδρομικό δίκτυο…από τη στιγμή που απελευθερώθηκε η αγορά και υποχρηματοδοτήθηκαν… παραπαίουν…και πλέον η ποιότητα των υπηρεσιών από τους διάφορους ιδιώτες δε συγκρίνεται. Επομένως όχι μόνο δεν ενισχύθηκε ένα εθνικό κεφάλαιο, αλλά εξανεμίστηκε.
Βέβαια εκεί υπήρχε το ανάλογο θεσμικό πλαίσιο και η κατάλληλη νοοτροπία…υπέρ των κοινωφελών κρατικών ιδρυμάτων¬ -για τα οποία οι Άγγλοι ήταν περήφανοι, ως λαός πια, κι όχι ως εταιρίες και ιδιώτες..

Και στην Ελλάδα, δεν υπάρχει δημόσιος τομέας που να βελτιώθηκε μέσα απ’ τον ανταγωνισμό με τον ιδιωτικό, αντίθετα παραμελήθηκε, υποχρηματοδοτήθηκε και διαλύθηκε. βλ. δημόσια νοσοκομεία, αερομεταφορές, δημόσιο σχολείο, δημόσια τηλεόραση κλπ.



Συγχέετε την αλλαγή με τη βελτίωση. Η λύση του προβλήματος: η παιδεία είναι μόνο κατ’ επίφαση δωρεάν (που ισχύει), δεν είναι να επισημοποιήσουμε το μη δωρεάν χαρακτήρα, είναι να χτυπήσουμε τις ρίζες του. Να αποσυνδέσουμε τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, να βελτιώσουμε τα ήδη υπάρχοντα πανεπιστήμια και το θεσμικό τους πλαίσιο, να καταπολεμήσουμε τις διοικητικές αγκυλώσεις, το ρουσφέτι …

Με την απελευθέρωσης της αγοράς απλά μεταθέτουμε το πρόβλημα.



Για τα φροντιστήρια:
να υπάρχει ομαλή μετάβαση στο πανεπιστήμιο, όχι ο φροντιστηριακός παροξυσμός των πανελληνίων της 3η Λυκείου που βλάπτει ανεπανόρθωτα το σχολείο.



Άλλωστε
Δεν αντιφάσκουν όσα λέτε παρακάτω με το εισαγωγικό:

''..ίσως κάποτε πρέπει να συζητήσουμε και το γιατί η αναθεώρηση του άρθρου 16 μικρή σημασία έχει. Όπως και η μη αναθεώρησή του. Όπως και οποιαδήποτε συζήτηση που εγκλωβίζεται μόνο σε διατάξεις νόμων, συνταγμάτων και υπερσυνταγμάτων, χωρίς καμία αναφορά στο τι πράγματι συμβαίνει και τι πρέπει να αλλάξει''
Άρα ποιά η χρησιμότητα της αναθεώρησης?, ειδικά εν όψει των όσων προείπα.

To άρθρο όπως είπατε θέτει μια γενική αρχή, ένα πλαίσιο, τη δημόσια δωρεάν παιδεία. Η αλλαγή του δεν θα επιφέρει καμία διαφορά πέρα από την επέκταση του πλαισίου αυτού, σε μη δημόσια, μη δωρεάν παιδεία (μπλέξαμε με τα μη). Όλα τα προβλήματα από κάτω, παραμένουν. Και όσα ιδιωτικά πανεπιστήμια έρθουν εντάσσονται στην ελληνική πραγματικότητα, αυτή χρήζει αλλαγής.

Με τη γενική αρχή της Δωρεάν Παιδείας, που υπερασπίζεται το Σύνταγμα, συμφωνώ.
Λοιπόν η διεύρυνση του άρθρου και η εμπορική απελευθέρωση του κλάδου διόλου δεν εφάπτεται της βελτίωσης των πραγμάτων στη παιδεία..